TİKAL

Orta Amerika’da günümüzün Meksika, Guatemala, Honduras, Belize ve El Salvador ülkelerinin bulunduğu coğrafyada MÖ 2000 yılından İspanyol’ların Amerika’ya gelişlerine(MS 1500) kadar sürmüş bir büyük medeniyettir Maya.

MS 250-900 Klasik dönemde altın çağını yaşayan Maya İmparatorluğu: Tikal, Palenque, Copan ve Calakmul gibi iyi bilinen bağımsız şehir devletleri yanında Dos Pilas, Uaxactun, Altun Ha, Bonampak gibi daha az bilinenleri de vardır.

Bu devletlerin içinde günümüze kadar gelen farklı Piramit formlarındaki tapınaklar, saraylar, alışveriş, tören alanları gibi ihtişamlı mimari yapılar yanında matematik ve astronomi biliminde de ne kadar ileri olduklarını gösteren farklı formda yapıları mevcuttur.

MÖ 700 yıllarında ilk yerleşimin başladığı Tikal,  Klasik dönemde MÖ 250 yıllarında Kral Yax Moch Xoc önderliğinde bölgenin en önemli dinsel, kültürel ve ticari merkezi olmuş.

Tikal UNESCO tarafından 1979 yılında dünya kültür mirası listesine alınmış, günümüz Guatemala ülkesinin kuzey doğusunda El Peten eyaletinde, Tikal Ulusal Parkı içinde bulunmaktadır. Diğer tüm Maya şehirlerinden farklıdır Tikal;  çok yoğun bir orman içinde, yüksek ağaçlar tarafından gizlenmiş durumdadır. Beş numaralı, 61m yükseklikteki piramit tepesine tırmanarak benzerini Brezilya’da Amazonlarda gördüğüm yağmur ormanları yoğunluğunda bir Ulusal Parkta olduğumu anladım. Sabah erken saatlerde yapılan gezi hem daha az sayıda insan hem de daha fazla sayıda yabani hayvanı görme şansı vermekte. Tropik orman içinde ilginç kuşların seslerine maymunların çığlıkları karışmakta. Piramit tepesinden inesim gelmiyor. Maya uygarlığının bu en görkemli-yüksek binasının taşlarına dayamışım sırtımı, ormandan gelen hayvan korosunu dinlemekteyim.

Tikal Maya antik şehrine 60km uzağında göl kenarında bulunan Santa Elena ve Flores kasabalarından binilen minibüs ile ulaşılıyor. “Lago De Peten Itza” gölünün ortasında bulunan bu minnacık 500m boyunda 300 metre enindeki Flores kasabasında bulunan sayısız göl manzaralı konaklamaların birinde konaklamak en iyi seçim olur.(Hostel Los Amigos)

Gideceğiniz bir sonraki yerlerle ilgili ayrıntılı bilgilere ulaşıp(ben Belize geçeceğim), otobüs-uçak–tur rezervasyonu yapıp, barlar-güzel lokantalarında farklı içki ve lezzetli yiyecekler tadabileceğiniz, yorgunluğunuzu atıp yeniden enerji dolduracağınız bir kasaba Flores.

Maya Uygarlığının bazı ayrıntılarından da bahsetmek gerekli onu anlamak için:

Mimari yapılar Tören Platformları – Saraylar – Gözlemevleri, Dikilitaş – Piramit ve Tapınaklar  – Top Oyunu Sahaları olmak üzere temel sınıflandırma yapılabilir. Maya Sanatında da Sanatta Tüy Kullanımı – Seramik ve Heykel üç temel başlıktır.

Heykeltıraşlıkta kullanılan ortak öğelerden bazı ilginçlikler söyle sıralanabilir. Kartal kutsal hayvandır. Yer altı âleminden geçen güneşi simgeleyen kutsal hayvan da jaguar’dır. Phallus(penis temsilleri) bereket kültünün simgesidir. Önemli olaylar anısına dikilmiş üzerlerinde desen, yazı ve takvimler bulunan dikilitaşlar yani Steller gibi bir özel anlam taşıyan birçok figür vardır. Binlerce yıllık bir geçmişe sahip Maya Uygarlığının gelişmişlik düzeyini gösteren pek çok gizemi vardır. Herkesçe kabul edilen bir açıklama yapılamamıştır. Bu gizemli durum Maya Uygarlığının yıkılıp tarih sahnesinden çekilmesinde de vardır. Uzaylılarla ilişkileri olduğu varsayımından, doğal afetlere kadar farklı fikirler ileri sürülmüş.

2000 yılından sonra yazmayı da düşünerek yaptığım Dünya Seyahatlerimde yaşadığım farklı,güzel,ilginç,tehlikeli vs şeyleri paylaşarak, gezme konusunda tutuk davranan…